Nga Redaksia:
SPAK po zbërthen një tjetër hallkë të rëndësishme të zinxhirit të korrupsionit shtetëror që ka zhvatut buxhetin e shqiptarëve përmes tenderave klientelistë. Në qendër të dosjes së re për aferat e tenderave të rrugëve ndodhet biznesmeni Ram Geci, një nga përfituesit më të mëdhenj të fondeve publike në dekadat e fundit.
Ram Geci, përmes kompanisë së ndërtimit Geci shpk, e themeluar në vitin 1994, ka ndërtuar një perandori financiare mbi paratë e taksapaguesve shqiptarë, duke u shndërruar në një nga kontraktorët më të favorizuar nga institucionet shtetërore.
90 milionë euro tendera, oferta sa fondi limit
Sipas të dhënave të administruara nga SPAK, vetëm në vitet e fundit, kompania Geci shpk ka përfituar rreth 90 milionë euro fonde publike, të marra si individualisht ashtu edhe në bashkëpunim me kompani të tjera.
Vetëm gjatë 5 viteve të fundit, përfitimet nga buxheti i shtetit kapin shifrën alarmante prej mbi 72 milionë eurosh.
Karakteristika kryesore e këtyre tenderave është skema e përsëritur: oferta fituese pothuajse sa fondi limit, ndërsa kompanitë me oferta më të ulëta skualifikohen me justifikime teknike.
Institucionet që hapën arkën publike
Paratë publike për Ramë Gecin kanë rrjedhur kryesisht nga institucione kyçe shtetërore, si:
- Autoriteti Rrugor Shqiptar (ARRSH)
- Fondi Shqiptar i Zhvillimit (FShZH)
- Bashkia e Tiranës
Këto institucione, në vend që të shërbenin interesin publik, janë shndërruar në bankomate për oligarkët e lidhur me pushtetin.
Dosja e SPAK dhe roli i Kryeministrit
Një nga episodet më flagrante të dosjes lidhet me tenderin 12 milionë euro për objektin “Ndërtim rruga Porto Romano – Durrës, Loti 3”.
Sipas dosjes hetimore:
- Më 24 gusht 2021, zv/kryeministrja Belinda Balluku i shkruan kreut të ARRSH-së, Evis Berberit, duke i bërë me dije se kryeministri Edi Rama kishte kërkuar personalisht që të takohej me Ramë Gecin, i cili ishte i interesuar për tenderin.
- Berberi i përgjigjet se Ramë Geci e kishte takuar atë ditë vetë kryeministrin, informacion që ia kishte dhënë vetë biznesmeni gjatë një vizite të përbashkët në kantierin e Unazës së Madhe.
Tenderi i paracaktuar
Vetëm tre javë pas këtyre takimeve, më 16 shtator 2021, ARRSH shpall procedurën e prokurimit për rrugën Porto Romano – Durrës, Loti 3.
Më 16 nëntor 2021, fituese shpallet kompania Geci shpk.
- Oferta fituese: pothuajse sa fondi limit
- Oferta më të ulëta: të skualifikuara
- Gara reale: zero
Të gjitha indiciet tregojnë se fituesi ishte i paracaktuar në tavolinë, ndërsa procedura publike u përdor thjesht si fasadë ligjore.
SPAK dhe ora e llogaridhënies
Dosja Ram Geci nuk është një rast i izoluar, por pjesë e një skeme sistemike ku pushteti politik, drejtuesit e institucioneve dhe biznesmenë të lidhur ngushtë me qeverinë kanë ndarë mes tyre miliarda lekë nga pasuria publike.
Hetimet e SPAK po nxjerrin në dritë atë që shqiptarët e dinë prej vitesh:
Tenderat nuk fitohen me konkurrencë, por me lidhje politike.
Pyetja që mbetet është:
A do të shkojë kjo dosje deri te koka e skemës, apo do të ndalet sërish te “peshqit” e zakonshëm?